Nedir.Org *
admin

Güzelleme Nedir

Okunma : 3816

Güzelleme, Aşık Halk Edebiyatı'nda kullanılan; konusu aşk ve sevgi olan lirik şiirlere verilen ad. Güzellemeler, semai ya da koşma nazım biçimleriyle yazılırlar.
 
Güzellemeler coşku ve övgü içerikli şiirlerdir. Sevilen kişilere veya varlıklara karşı olan bağlılığı ifade etmek için yazılırlar. Güzellemelerde ele alınan konular ayrı ayrı ya da birlikte ele alınabilir.[1] Özele indirgendiğinde, temel güzelleme temleri: bir kadına, at gibi Türk kültüründe önemli yeri olan hayvan ya da varlıklara, doğaya... duyulan sevgidir. Bunun yanında güzellemeler özlem gibi düşünsel-estetik konuları da işler. Güzellemeler halk edebiyatında en çok tercih edilen türlerdendir. Bugün güzellemeler anlamsal boyutta özellikle adlandırma bazında modern edebiyata da tesir etmiştir. Örneğin Tuna'yı anlatan bir seyahat kitabına Tuna Güzellemesi[2] adı verilirken, İkinci Yeni şiirinin temsilcilerinden Cemal Süreya'nın anlam bakımından güzellemeye yaklaşan bir şiirinin adı da güzelleme[3]dir. Güzelleme yalnızca koşma biçimine mensup şiirler için kullanılan bir tabir olmayıp, anlamsal bir içeriği vardır. Bunun için güzelleme konularını işleyen semailer de güzelleme olarak değerlendirilir.[4] Güzelleme türünün en önemli temsilcisi olarak lirik söyleyişleriyle 17. yüzyıl halk ozanı Karacaoğlan kabul edilmektedir.[5] Karacaoğlan'dan örnek bir güzelleme incelersek:

Güzelleme Örnekleri

Kömür gözlüm ne salının karşımda,
Gündüz hayalimde, gece düşümde.
Bir güzelin sevdası var başımda,
Yar sevdası çetin olur yaradan.[5]

Görüldüğü gibi bu şiirde ozan yârini ne kadar sevdiğini lirik bir söylemle dile getirmiştir. İşte güzellemeler, anlatılan duyguyu lirik bir biçimde övgüyle anlatan Türk halk şiiri ürünleridir.

Nasıl vasfedeyim güzelim seni
Rumeli Bosna’yı değer gözlerin
Dünyaya gelmemiş eşin akranın
İzmir’i Konya’yı değer gözlerin

Kimsede görmedim sendeki nazı
Tunus Tırablus Mısır Hicaz’ı
Kars’ı Kağızman’ı Acem Şiraz’ı
Girid’i Yanya’yı değer gözlerin

Yüzünde görünür Yusuf nişanı
Yüzünü görenler çeker efganı
Büsbütün Gürcistan Erzurum Van’ı
Belh-i Buhaça’yı değer gözlerin

Ruhsatı’m eyledim senin de mehdin
Al yanaktan bir buse ver himmetin
Yüzbin saraf gelse bilmez kiymetin
Âhirî dünyaya değer gözlerin
Ruhsati

Güzellemelerin kafiye şeması

abab / cccb / dddb / eeeb
veya
abcb / cccb / dddb / eeeb
veya
aaab / cccb / dddb / eeeb

Kaynakça

 1.^ Feride Turan. "Türk Şiirinde Kullanılan Nazım Şekilleri ve Türleri". ss. 25. Erişim tarihi: 2011-10-5.
 2.^ Haluk Dursun (2004). Tuna Güzellemesi. Kubbealtı Yayınları. ISBN 9757663999, 9789757663997. Erişim tarihi: 2011-10-5.
 3.^ "Güzelleme". Erişim tarihi: 2011-10-5.
 4.^ Cemal Süreya Şiirinde Geleneğin Görünüşü. Dergâh. 2000. ss. 87.
 5.^ a b "Aşık Edebiyatı Nazım Biçimleri". Erişim tarihi: 2011-10-5.

Güzelleme Resimleri

  • 0
    Güzelleme 7 ay önce

    Güzelleme

Güzelleme Sunumları

Güzelleme Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Güzelleme Ek Bilgileri

  • 0
    3 hafta önce

    Güzelleme Nedir?
    Halk edebiyatında konusu aşk olan, lirik bir şiir türü
    "Cümle 1: Halisane bir tavsiye.
    Cümle 2: Derhal anladım ki, bu işte bana halisane tarafgirlik edecektir. - R. N. Güntekin"


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
Sponsorlu Bağlantılar
İlgili Yazılar
01 | Mani
02 | Nazım
03 | Gazel
04 | Terci-i Bent
05 | Nazım Şekilleri
06 | Müseddes
07 | Nesir
08 | Semai
09 | Güzelleme
10 | Koşma
11 | Ninni
12 | Devriye
13 | Musammat
14 | Murabba
15 | Şathiye
16 | Rubai
17 | Nazım Şekli
18 | Lugaz
19 | Muhammes
20 | Tuyuğ
21 | Dariye
22 | Mensur
23 | Terkib-i Bent
24 | Nazım Biçimleri
25 | Aşık Edebiyatı Sanatçıları
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz